Opieka nad osobą starszą obejmuje sporo czynności, które nie za każdym razem są widoczne na 1szy rzut oka. Oprócz pomocą przy jedzeniu, ubieraniu czy poruszaniu się istotne jest również reagowanie na zmiany nastroju, poziomu aktywności i zachowania. Senior, który uprzednio bardzo chętnie rozmawiał, może z w pewnych przypadkach ograniczać kontakty, unikać wspólnych zajęć albo wykazywać mniejsze zainteresowanie otoczeniem.
Przyczyną bywają problemy zdrowotne, przewlekły ból, zaburzenia snu lub trudności powiązane z utratą samodzielności. Dom opieki senioralnej powinno uwzględniać takie zmiany w codziennej organizacji wsparcia. Istotne jest rozpoznanie, czy wycofanie ma charakter przejściowy, czy utrzymuje się przez dłuższy czas i wpływa na podstawowe funkcjonowanie mieszkańca. Nie każda zmiana zachowania wymaga takiej samej reakcji. W pewnych przypadkach wystarczy zmodyfikowanie planu dnia, w innych przypadkach potrzebna jest konsultacja z lekarzem lub psychologiem. Ważne, ażeby nie zakładać z góry, że pogorszenie samopoczucia jest naturalnym skutkiem starzenia się.
Szczególnej organizacji wymagają czynności związane z rehabilitacją i utrzymywaniem sprawności fizycznej. U osób starszych ograniczenie ruchu może pojawić się po upadku, zabiegu operacyjnym, dłuższej hospitalizacji lub zaostrzeniu choroby przewlekłej. Powrót do wcześniejszej aktywności często przebiega stopniowo i wymaga implementacji ćwiczeń do aktualnych sposobności organizmu. Dom spokojnej starości może organizować różnorodne formy aktywności ruchowej, natomiast ich zakres zależy od dostępnego personelu, wyposażenia i potrzeb mieszkańców. Warto rozróżniać zwykłą aktywność dnia normalnego od ćwiczeń prowadzonych według indywidualnych założeń rehabilitacyjnych. Samodzielne zwiększanie obciążenia lub wykonywanie przypadkowych ćwiczeń nie zawsze jest odpowiednie, zwłaszcza przy problemach z krążeniem, równowagą czy układem kostno-stawowym. W praktyce znaczenie mają wręcz niewielkie czynności, takie jak samodzielne przejście do jadalni, wstawanie z krzesła czy wykonywanie łatwych ruchów kończynami. Ich zakres powinien być dostosowany do stanu zdrowia, a w sytuacji pojawienia się bólu lub innych niepokojących objawów trzeba uwzględnić zalecenia medyczne.
Przy organizacji pobytu osób w podeszłym wieku powinno się także brać pod uwagę różnice w ich codziennych potrzebach wynikające z wcześniejszego stylu życia. Niektórzy seniorzy przez sporo lat prowadzili aktywne życie zawodowe, inni zajmowali się domem, ogrodem albo opieką nad bliskimi. Po zmianie miejsca zamieszkania mogą odczuwać brak zajęć, które przedtem wyznaczały rytm dnia. Dom dla seniora skupia osoby o różnorakich zainteresowaniach, dlatego organizowanie wspólnych aktywności wymaga uwzględnienia ich doświadczeń i aktualnych możliwości. Dla jednej osoby znaczenie będzie miała możliwość czytania prasy, dla innej rozmowy o wydarzeniach historycznych, zajęcia manualne albo pielęgnowanie roślin. Nie wszystkie propozycje muszą spotkać się z zainteresowaniem mieszkańców. Warto też pamiętać o osobach, które mają trudności ze słuchem, wzrokiem lub komunikacją. W ich przypadku sposób prowadzenia zajęć może wymagać przeróbek, przykładowo ograniczenia hałasu, używania większych napisów lub przekazywania krótkich i zrozumiałych rozpiski. Takie dostosowanie dotyczy nie tylko i wyłącznie zajęć zbiorowych, ale też zwykłych rozmów i przekazywania informacji o codziennych sprawach.
Istotnym aspektem opieki jest też przygotowanie do sytuacji, w których stan zdrowia mieszkańca nagle się pogarsza. Upadek, utrata przytomności, duszność czy nagłe zaburzenia mowy wymagają szybkiego rozpoznania i dobrego postępowania. Znaczenie ma znajomość procedur, dostęp do podstawowych informacji medycznych oraz sposobność sprawnego wezwania pomocy. W sytuacji osób z chorobami przewlekłymi warto uwzględnić również objawy, które mogą wskazywać na pogorszenie ich stanu, choć nie zawsze są one bezsporne. Czasem pierwszym sygnałem jest nietypowa senność, dezorientacja, brak apetytu lub nagła zmiana sposobu poruszania się. Dom opieki senioralnej powinien posiadać określone zasady reagowania na takie zdarzenia, a zakres odpowiedzialności poszczególnych osób powinien być jasno ustalony. Istotne jest również przekazywanie rodzinie informacji o zdarzeniach dotyczących mieszkańca, z uwzględnieniem jego praw i zasad poufności. Dokumentowanie bardzo istotnych zmian pozwala odtworzyć przebieg sytuacji i przekazać personelowi medycznemu informacje potrzebne do następnej oceny stanu zdrowia.
Źródło informacji: dom opieki Kielce.