Sposób komponowania posiłków może sporo powiedzieć o codziennych zwyczajach mieszkańców danego kraju. W Indiach jedzenie jest związane nie tylko z dostępnością produktów, lecz też z porą roku, lokalnymi tradycjami i zasadami przekazywanymi w rodzinach. W jednym regionie fundamentem obiadu może być ryż podawany z warzywami i sosem, w innym większą rolę odgrywają placki pszenne, fasola lub potrawy organizowane na podstawie mleka.
Z tego powodu dania indyjskie różnią się między sobą znacznie bardziej, niż mogłoby wynikać z ich popularnego wizerunku. Nie istnieje jeden zestaw składników ani jedna forma gotowania, które opisywałyby całą tę tradycję. Na północy kraju częściej spotyka się pieczywo wypiekane na gorącej powierzchni albo w piecu, jednakże w wielu częściach południowych istotne miejsce zajmują ryż, soczewica i fermentowane ciasto wykorzystywane do przygotowania placków dosa. Lokalne różnice dotyczą też dodatków, sposobu przyprawiania oraz konsystencji potraw, dlatego poznawanie regionalnych przepisów wymaga uwzględnienia ich pochodzenia.
Ważnym elementem przygotowywania posiłków jest odpowiednie łączenie składników już na początku gotowania. W wielu przepisach cebulę podsmaża się do określonego stopnia zrumienienia, a następnie dodaje czosnek, imbir i przyprawy. Kolejność ma znaczenie, ponieważ poszczególne produkty uwalniają aromat w różnym tempie. Zbyt krótka obróbka może sprawić, że przyprawy pozostaną surowe w smaku, jednak zbyt bardzo długie podgrzewanie niektórych składników prowadzi do ich przypalenia i pojawienia się goryczy. Indyjskie jedzenie na prawdę często wykorzystuje również jogurt, mleko kokosowe, pomidory albo wodę jako podstawę sosu. Wybór zależy od dokładnie określonej receptury, a zmiana jednego składnika może wpłynąć na gęstość, kwasowość i sposób łączenia się smaków. Na przykład jogurt dodany do bardzo gorącego sosu może się rozwarstwić, dlatego zwykle należy kontrolować temperaturę i sposób jego wprowadzania. Podobnej sugestie wymaga dodawanie chili. Jego ostrość uzależniony jest od odmiany, ilości oraz formy, w jakiej trafia do potrawy, więc samo określenie przepisu jako łagodnego lub pikantnego nie zawsze wystarcza do przewidzenia efektu.
W wielu tradycyjnych posiłkach poszczególne potrawy pełnią różnorakie funkcje i są podawane razem, a nie jako jeden duży detal na talerzu. Ryż lub pieczywo stanowią bazę, sos dostarcza wilgoci, a warzywa, soczewica albo mięso uzupełniają ogół. Taki sposób serwowania daje możliwość we własnym zakresie dobierać proporcje poszczególnych składników w trakcie jedzenia. Kuchnia indyjska obejmuje w głównej mierze potrawy typu thali, w których kilka niedużych porcji umieszcza się obok siebie, dzięki czemu na jednym posiłku można zestawić różnorodne smaki i konsystencje. W domowym gotowaniu podobną zasadę można zastosować bez przygotowywania wielu niełatwych dań. Wystarczy połączyć produkt skrobiowy z jednym daniem warzywnym i należycie dobranym dodatkiem, pamiętając, że poszczególne elementy mogą wymagać odmiennego czasu przygotowania. Warto także uwzględnić różnice w zawartości płynu. Gęsty sos bardzo dobrze łączy się z pieczywem, jednakże rzadsze potrawy na prawdę często podaje się z ryżem. Niektóre przepisy zakładają wcześniejsze namaczanie soczewicy lub ciecierzycy, co wpływa na czas gotowania i finalną miękkość składników. Pominięcie tego etapu może oznaczać konieczność dłuższej obróbki, a w sytuacji roślin strączkowych też trudniejsze uzyskanie jednolitej konsystencji.
Na charakter potraw wpływają też metody przechowywania i wykorzystywania produktów. W wielu regionach Indii przygotowuje się pikle, czyli warzywa lub owoce konserwowane z użyciem soli, przypraw i odpowiedniego tłuszczu lub kwaśnej zalewy. Ich smak może być intensywny, dlatego zazwyczaj stanowią dodatek do posiłku, a nie jego jedyną część. Spotyka się też chutneye, organizowane między innymi z kolendry, mięty, kokosa, tamaryndowca albo owoców. Ich skład zależy od regionu i potrawy, z którą są podawane. W domowej kuchni znaczenie ma też świeżość przypraw. Mielone składniki z czasem tracą część aromatu, w trakcie gdy kompletne nasiona można rozgnieść albo krótko podprażyć wprost przed użyciem. Nie znaczy to natomiast, że każda receptura wymaga samodzielnego przygotowania mieszanki, ponieważ w większości przypadków stosuje się gotowe kompozycje o ustalonych proporcjach. Przy odtwarzaniu regionalnych przepisów warto sprawdzać nie tylko i wyłącznie listę składników, niemniej jednak także ich formę, kolejność dodawania i czas obróbki. Te szczegóły wyjaśniają, dlaczego 2 potrawy o podobnych nazwach mogą różnić się smakiem, dizajnem oraz strukturą, pomimo że wykorzystują zbliżone produkty.
Dodatkowe informacje: Butter Chicken Szczecin.